Trong gia công cơ khí, các xưởng sản xuất hầu như đều gặp phải tình trạng dao cắt nhanh mòn, mũi khoan cháy lưỡi, tốc độ gia công phải giảm vì sợ hỏng dụng cụ. Điều này phản ánh một điều rằng thép để chế tạo các dụng cụ cắt thông thường có nhiều hạn chế như mòn nhanh, mất độ cứng khi nóng và tuổi thọ thấp. Đây là lý do để thép gió (HSS – High Speed Steel) ra đời. Nó cho phép cắt gọt ở tốc độ cao, chịu nhiệt lớn mà vẫn giữ được độ cứng và độ sắc của lưỡi cắt. Nếu bạn đang tò mò thép gió là gì? gồm những loại nào? ảnh hưởng ra sao tới các sản phẩm thép? hãy xem ngay bài viết dưới đây của Thép Bảo Tín nhé!
Nội dung chính
Thép gió là gì?
Thép gió ( HSS – High Speed Steel) hay còn gọi là thép cắt nhanh, là thép dụng cụ hợp kim cao, được thiết kế chuyên cho gia công cắt gọt kim loại ở tốc độ cao. Loại thép này giữ được độ cứng khi nhiệt độ tăng cao trong quá trình cắt (còn gọi là độ cứng nóng). Nhờ đó dao cắt không nhanh mềm, không cháy lưỡi và làm việc ổn định hơn thép thông thường.
Điểm tạo nên sự khác biệt của thép gió HSS nằm ở thành phần hợp kim:
- Cacbon (0,6–1,3%): Tạo độ cứng nền và giúp lưỡi cắt giữ hình dạng ổn định.
- Vonfram (12–20%): Nâng cao khả năng chịu nhiệt, duy trì độ cứng khi cắt nóng.
- Molypden, Crom (3,5–4,5%): Tăng khả năng chống mài mòn và độ bền vật liệu.
- Vanadi, Coban: Cải thiện độ bền tổng thể và khả năng chống oxy hóa.
Thép gió độ cứng bao nhiêu? Phân loại thép gió HSS
Độ cứng của thép gió được chia thành 2 trạng thái chính, bao gồm:
- Trạng thái cung cấp (ủ mềm): Khi mới xuất xưởng để phục vụ gia công tạo hình, thép gió có độ cứng khá thấp, dao động khoảng 20 – 25 HRC (tương đương 225 – 255 HB).
- Trạng thái sau nhiệt luyện (tôi và ram): Đây là độ cứng làm việc thực tế. Tùy vào mác thép, độ cứng sẽ đạt từ 62 HRC đến 70 HRC.
Phân loại thép gió theo độ cứng thép HSS phổ biến
Dòng thép gió thông dụng (M2)
Đây là loại thép phổ biến nhất trong các xưởng cơ khí, dùng làm mũi khoan, dao phay cho thép carbon trung bình.
- Độ cứng tiêu chuẩn: 63 – 65 HRC.
- Đặc tính: Có sự cân bằng tuyệt vời giữa độ cứng và độ dẻo dai, chịu va đập tốt.
Dòng thép gió chịu nhiệt (M35 – HSS Co5)
Sử dụng cho các loại vật liệu khó gia công hơn như thép không gỉ (Inox).
- Độ cứng tiêu chuẩn: 64 – 66 HRC.
- Đặc tính: Nhờ có thêm 5% Coban, loại này giữ được cạnh cắt sắc bén lâu hơn dưới tác động của nhiệt độ cao.
Dòng thép gió siêu cứng (M42 – HSS Co8)
Thường dùng trong các mũi khoan và lưỡi cưa vòng cao cấp để cắt thép cứng, hợp kim Titan.
- Độ cứng tiêu chuẩn: 66 – 68 HRC.
- Đặc tính: Hàm lượng Coban 8% giúp nó có khả năng chống mài mòn cực cao. Tuy nhiên độ giòn cũng tăng lên đáng kể.
Dòng thép gió luyện kim bột (PM HSS)
Đây là loại cao cấp nhất, sản xuất bằng công nghệ ép bột kim loại dưới áp suất và nhiệt độ cao.
- Độ cứng tiêu chuẩn: 67 – 70 HRC.
- Đặc tính: Cấu trúc hạt carbide siêu mịn giúp thép đạt độ cứng tối đa mà vẫn giữ được độ dai vượt trội so với các loại thép gió truyền thống.
Thép gió và ứng dụng thực tế của thép gió HSS
Như đã nói, thép gió là vật liệu để chế tạo nên các dụng cụ cắt gọt chất lượng cao. Tại Thép Bảo Tín, lưỡi cắt từ thép gió HSS tham gia trực tiếp vào quá trình gia công cắt thép tấm, cắt ống,… Và thành phẩm luôn được đánh giá rất cao. Cụ thể:
Bản mã thép – Sắc sảo trong từng đường nét
Với bản mã thép, đây là vật liệu đòi hỏi sự chính xác để lắp ghép cấu trúc. Việc dùng lưỡi cắt thép gió giúp các góc cạnh luôn vuông thành sắc cạnh. Vết cắt phẳng, không bị vát hay lượn sóng như khi cắt thủ công. Thêm nữa, các lỗ bắt vít được khoan bằng mũi khoan thép gió M35/M42 sẽ tròn trịa, không có bavia. Từ đó, giúp bạn đưa bu lông vào cực kỳ dễ dàng, không cần tốn công xử lý lại bề mặt.
Thép tấm – Phẳng mịn, không biến dạng nhiệt
Bất cập lớn nhất khi cắt thép tấm dày bằng oxy-gas hay plasma nhiệt độ cao là mép cắt dễ bị “cháy” hoặc biến tính vật liệu (trở nên giòn và dễ nứt). Lưỡi cắt thép gió HSS sẽ cắt nó theo cơ chế cắt nguội hoặc cắt tốc độ cao với hệ thống làm mát tối ưu. Kết quả là mép thép tấm mượt mà, giữ nguyên được đặc tính cơ lý ban đầu của thép tiêu chuẩn, giúp việc hàn nối sau này đạt độ ngấu và độ bền cao nhất.
Ống thép – Đường cắt “ngọt”, dễ dàng thi công
Đối với ống thép đúc hay ống thép cỡ lớn, một đường cắt chuẩn xác là yếu tố rất quan trọng. Lưỡi cắt thép gió giúp đầu ống không bị móp méo, giữ được độ tròn hoàn hảo. Mặt cắt phẳng tuyệt đối giúp việc lấy tâm và hàn đối đầu trở nên nhanh gọn hơn. Nhờ vậy, hệ thống đường ống không bị rò rỉ dưới áp lực cao.
Có thể nói, thép gió đã góp một vai phần khá lớn vào chất lượng của các sản phẩm thép mà Thép Bảo Tín bán ra. Nó giúp công ty đáp ứng tốt nhất nhu cầu của khách hàng. Từ đó nhận được sự tin chọn và hài lòng từ khách hàng.
Trên đây là những thông tin giúp bạn trả lời được câu hỏi thép gió HSS là gì. Hy vọng mọi người đã có những kiến thức hữu ích về loại thép dụng cụ đặc biệt này. Nếu cần hỗ trợ thêm thông tin gì, đừng ngại chia sẻ với Thép Bảo Tín nhé – 0932 059 176.
